SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA PATRONA SZKOŁY

NARRATOR: Spotykamy się dzisiaj na uroczystej akademii z okazji Święta Patrona Szkoły. Pragniemy przybliżyć Wam postać Stanisława Konarskiego, dlatego zapraszamy do obejrzenia krótkiego przedstawienia.

RECYTATOR 1:

On pierwszy w kraju pochodnią zaświecił,

Wygnał czczym wiatrem nadęte straszydło,

Polot attycki, rzymską jasność wzniecił,

Dał nowe czystej wymowy prawidło.

RECYTATOR 2:

W rządach królestwa pierwszy się odważył

Na inną formę ustanawiać rady.

I już jej dobry obywatel zażył,

Stłoczone począł uprzątać zawady.

RECYTATOR 3:

On duchownego z świeckim łączył męża,

Zerwał z zuchwałych rozumów maszkarę,

Dobył w ostatniej księdze swej oręża,

Poczciwych zwanych, zwalił wiary marę.

NARRATOR: Dlaczego Stanisław Konarski został zaliczony do najbardziej zasłużonych postaci w dziejach narodu polskiego i jaką rolę odegrał na polu oświaty i wychowania?

UCZEŃ 1:

Stanisław Konarski był związany z zakonem pijarów od wczesnego dzieciństwa. Najpierw jako jego wychowanek, potem jego członek.

Urodził się w Żarczycach w 1700 roku; na chrzcie św. otrzymał imię Hieronim. Jego rodzice wcześnie zmarli, a wychowaniem Hieronima zajął się wuj. W wieku 10 lat został oddany do kolegium pijarskiego w Piotrkowie Trybunalskim. Uczył się tam przez 5 lat. Następnie przyjął habit zakonny i rozpoczął nowicjat w Podolińcu. Zdolności oraz zapał do nauki zawiodły go po święceniach kapłańskich na dalsze studia do Rzymu do pijarskiego Collegium Nazarenum. Uczył się tam i pracował jako nauczyciel retoryki. Po dwóch latach wrócił do kraju przez Francję, Austrię i Niemcy, zapoznając się z najnowszą literaturą i z postępowymi systemami nauczania.

W historii zapisał się jako reformator szkolnictwa i życia politycznego w Polsce XVIII w.

Wielką reformę szkolnictwa w Polsce rozpoczął w 1740 roku. Napisał dla młodzieży nowe podręczniki – „O poprawie wad wymowy” oraz „Gramatyka polsko – łacińska”, a także założył w Warszawie Collegium  Nobilium.

RECYTATOR 1:

Dałeś wymowy chwalebne ustawy,

Uczyłeś, co jest obywatel prawy,

Wskrzesiłeś piękne dawnych Rzymian wdzięki,

Wielbiłeś cnotę, słodkiej lutni jęki.

RECYTATOR 2:

Ażeby młodzież pod pilnym dozorem,

Szerzyła rozum, idąc cnoty torem,

Wystawiłeś jej dom nauk wspaniały,

Przybytek męża nieśmiertelnej chwały.

RECYTATOR 3:

Ucieszył się sam Stwórca skoro zoczył,

Że mędrzec z głupstwem zwycięski bój stoczył,

Ryknął fanatyzm, zawarł przesąd usta,

Dokonał resztę wiek mądry Augusta.

UCZEŃ 2:

Przygotował nowe kadry nauczycieli i wychowawców. Sam głosił przemówienia do wychowanków i ich rodziców, w których szeregach znajdowali się prawie wszyscy wpływowi wówczas obywatele polscy. Nawoływał ich do odnowy duchowej.

Reforma szkolnictwa przeprowadzona przez ks. Konarskiego polegała na tym, że zorganizował on nauczanie języka i retoryki łacińskiej na nowych podstawach, w oparciu
o ożywione na nowo autentyczne tradycje antyku. W retoryce dbał nie tylko o formę wypowiedzi, ale i treść, podejmując ważne kwestie z życia społecznego i politycznego naszej Ojczyzny. Wprowadził także do programu szkolnego nowe przedmioty: historię powszechną
i ojczystą, prawo polskie i międzynarodowe, geografię, zagadnienia polityczne
i światopoglądowe, języki nowożytne i filozofię.

RECYTATOR 1:

Ty pierwszy śmiałeś zrzucić szkoły pęta,

Szkoły, co rozum okuwszy w kajdany,

Na triumf głupstwu, zwycięstwu nadęta

Ciemną prostotą zarażała stany.

RECYTATOR 2:

Zważywszy pilnie zgubne rządu wady,

Jako sromotnie kraj ginął bez rady,

Pierwszy odkryłeś, co nasz naród ślepi,

Że użyć można tej wolności lepiej.

RECYTATOR 3:

U Ciebie szukał tron z senatem rady,

Tyś przewodniczą wskazówką był rządu,

Tyś pierwszy odkrył skryte prawa wady

Zaradził sposób naprawienia błędu.

UCZEŃ 3:

Ks. Stanisław Konarski poświęcał się także reformie politycznej. Podstawowym jego dziełem w tej dziedzinie było „O skutecznym rad sposobie”, w którym wskazał możliwości przebudowy państwa przez samych obywateli.

Dowodem wielkich zasług ks. Konarskiego dla Ojczyzny był medal z napisem „Sapere auso” („Temu, który ośmielił się być mądrym”) wybity na jego cześć przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Innym podkreśleniem jego zasług było to, iż król bywał w szkołach pijarskich i zapraszał ks. Konarskiego do siebie na słynne Obiady Czwartkowe. Dowodem zasług Konarskiego są także dzieła, które powstały wskutek przygotowania przez niego kadr młodych Polaków, zdolnych do skutecznego czynu. Na skutek inspiracji pijarskiej powstała
w Warszawie Szkoła Rycerska oraz rozpoczęła działalność Komisja Edukacji Narodowej, tworzona i podtrzymywana przez uczniów ks. S. Konarskiego.

RECYTATOR 1:

Straszny to musiał być ów wiek miniony,

Szaleństwem możnych, swawolą pijaną,

Kiedy jednemu ledwie na miliony,

Odwagi mędrca nagrodę przyznano.

RECYTATOR 2:

Medal wybity z tym strasznym napisem,

A liść dębowy Konarskiego sława...

Zda się nie dębem a smutnym cyprysem,

Co nad mogiły pochmurnymi stawa.

Jeśli to prawda, co ten brąz wyrzeka,

Z śmiercią jednego cóż tu wszystkich czeka?...

 

UCZEŃ 1:

Ks. Konarski miał także osiągnięcia na polu działalności religijnej. Podkreślał mocno, że życie religijne jest nieodłączne od życia społecznego i politycznego. Był zdania, że dobrymi obywatelami i prawdziwymi patriotami będą tylko ludzie szczerze religijni, ludzie
o zdrowych zasadach moralnych.

Życia dopełnił w celi zakonnej swojego Collegium Nobilium przy ul. Miodowej w Warszawie 3 sierpnia 1773 roku. Jego pogrzeb był wielką narodową manifestacją. Zmarłego pochowano w podziemiach kościoła pijarskiego przy ul. Długiej. Serce wielkiego nauczyciela, przechowywane najpierw w Collegium Nobilium, od roku 1882 znajduje się w prezbiterium pijarskiego kościoła Przemienienia Pańskiego w Krakowie.

RECYTATOR 1:

Konarski umarł! O jak wiele traci

Polska, w utracie tak zacnego Męża!

Zguby tak drogiej, żałość nie opłaci:

Wszystko śmierć gnębi i wszystko zwycięża!

RECYTATOR 2:

Konarski umarł! Filar naszej sławy,

I pierwsza polskich dowcipów zaleta!

Wskrzesiciel nauk, obywatel prawy,

Radca gorliwy, Mędrzec, i Poeta.

RECYTATOR 3:

Wszakże nie zmarłeś nam i Muzom cały,

Śmierć wielkiej duszy ciosu nie zadawa,

A pismom, w których żyjesz pozostały,

Nieśmiertelności imię nada sława.

                                                                                  Opracowała: mgr Marzena Piórkowska

Bibliografia:

  1. Bogdziewicz Henryk Sch.P., O Ks. Stanisławie Konarskim i innych pijarach w poezji, Kraków 2000;
  2. Chachulski Tomasz, Stanisław Konarski, Warszawa 2000, seria: Ludzie niezwyczajni;
  3. Konopczyński Stanisław, Stanisław Konarski, Warszawa 1929;
  4. Taff Jan Henryk, Życie i dzieło pijara księdza Stanisława Konarskiego, Warszawa 2001.

Podkategorie

czyste powietrze

szkola prom bezp

dobrze zaprojektowana

odblaksowa szkola

Początek strony